Mocznik do SCR na statku: który, ile i dlaczego 40%
Czym różni się reagent morski od samochodowego, ile go potrzeba i co go dyskwalifikuje.
Morska instalacja SCR potrzebuje roztworu mocznika 40%, czyli AUS 40, zgodnego z ISO 18611-1 — nie AdBlue. Zużycie mieści się w zakresie 13,5–18 g/kWh, a obowiązek Tier III na Bałtyku dotyczy jednostek z silnikami powyżej 130 kW, których stępkę położono od 1 stycznia 2021 r.
Jak działa SCR
Do strumienia spalin, przed katalizatorem, wtryskiwany jest roztwór mocznika. Na katalizatorze zachodzi reakcja, w której tlenki azotu zamieniane są w azot i parę wodną. Reaktor wysokociśnieniowy umieszcza się przed turbosprężarką, niskociśnieniowy za nią; według WinGD kara paliwowa dla obu układów to mniej więcej 0–3 g/kWh, a badanie silnika dwusuwowego 10 MW wykazało, że przy reaktorze wysokociśnieniowym wzrost jednostkowego zużycia paliwa nie przekracza 1 g/kWh.
Dlaczego morski reagent to 40%, a nie 32,5%
Roztwór 40% mieści więcej mocznika w tej samej objętości zbiornika, co przy długich rejsach i ograniczonym miejscu ma realne znaczenie. Ceną jest wyższa temperatura krystalizacji, więc zbiornik reagenta na statku jest ogrzewany i izolowany. Samochód tego nie zapewni i dlatego transport drogowy został przy 32,5%.
Szczegółowe porównanie obu produktów, razem z zestawieniem norm ISO 18611-1 i ISO 22241, jest w osobnym poradniku o AUS 40 a AdBlue.
Kogo dotyczy Tier III na Bałtyku
MARPOL Annex VI, prawidło 13, dzieli limity NOx na stopnie. Tier III obowiązuje w wyznaczonych obszarach kontroli emisji. Dla Bałtyku i Morza Północnego obejmuje jednostki z silnikami o mocy powyżej 130 kW, których stępkę położono 1 stycznia 2021 r. lub później.
Dla silników wolnoobrotowych, poniżej 130 obrotów na minutę, limit Tier III wynosi 3,4 g/kWh. Pomiary po SCR publikowane w badaniach to 2,09–2,31 g/kWh, więc działająca instalacja ma zapas.
Praktyczny wniosek: dotyczy to nie tylko wielkiego tonażu. Każda nowa jednostka oddana do służby na Bałtyku od 2021 r. z konwencjonalnym silnikiem powyżej 130 kW ma SCR albo EGR — holowniki, pogłębiarki, pilotówki, jednostki serwisowe farm wiatrowych i jednostki urzędowe włącznie.
Ile tego potrzeba
- 18 g/kWh przy pełnym obciążeniu — ABS i WinGD, zgodnie.
- 13,5 g/kWh jako podstawa stechiometryczna — Wabtec.
Przykład: silnik 5 MW przy 60% obciążenia, pracujący dobę pod Tier III, to około 1,6–2,2 tony AUS 40 na dobę, czyli mniej więcej dwa paletopojemniki. Przy tygodniu takiej pracy rozmowa przestaje dotyczyć palet, a zaczyna cysterny. Wiążąca jest dokumentacja producenta silnika.
Co dyskwalifikuje reagent
Przegląd TNO z 2023 r. stwierdza, że emisje NOx jednostek Tier III są wyższe, niż zakładano, a armatorzy raportują znaczną liczbę problemów technicznych z instalacjami SCR. Powtarzające się tryby awarii:
- osady na dyszy i czole katalizatora — z reagenta poza specyfikacją na biurecie, aldehydach albo substancjach nierozpuszczalnych;
- zatrucie katalizatora metalami i fosforanami — kumulujące się i niewidoczne, dopóki nie spadnie skuteczność;
- ucieczka amoniaku, gdy dozowanie wyprzedza możliwości katalizatora;
- krystalizacja w zbiorniku i przewodach przy niedostatecznym ogrzewaniu;
- okno temperaturowe — katalizator wymaga odpowiedniej temperatury spalin, więc praca na niskim obciążeniu jest osobnym problemem.
Jakość reagenta nie tłumaczy wszystkich tych awarii. Tłumaczy część — i jest jedyną przyczyną, którą da się wykluczyć dokumentem, zanim produkt trafi do zbiornika.
Dlaczego certyfikat to sprawa zgodności, a nie serwisu
To samo opracowanie TNO zauważa, że monitoring na potrzeby Tier III może ograniczać się do ciągłego pomiaru zużycia mocznika i jego jakości w relacji do zużycia paliwa i obciążenia silnika. Skoro jakość jest jedną z monitorowanych wielkości, to certyfikat analizy na partię należy do dokumentacji zgodności, a nie do segregatora z fakturami.
Pytania, które dostajemy
Co to jest katalizator SCR?
SCR, czyli selektywna redukcja katalityczna, to instalacja, w której do spalin wtryskiwany jest roztwór mocznika, a następnie na katalizatorze tlenki azotu zamieniane są w azot i parę wodną. Na statkach reagentem jest AUS 40, roztwór mocznika 40% wg ISO 18611-1.
Czy SCR to AdBlue?
SCR to instalacja, AdBlue to jeden z możliwych reagentów. W samochodach używa się AdBlue, czyli AUS 32 o stężeniu 32,5%. W morskich instalacjach SCR standardem jest AUS 40 o stężeniu 40%, wg innej normy. To nie są produkty wymienne.
Które jednostki muszą spełniać Tier III na Bałtyku?
Jednostki z silnikami o mocy powyżej 130 kW, których stępkę położono 1 stycznia 2021 r. lub później, pracujące w obszarach kontroli emisji Morza Bałtyckiego i Północnego. Limit Tier III dla silników wolnoobrotowych poniżej 130 obr./min wynosi 3,4 g/kWh NOx.
Ile mocznika zużywa instalacja SCR?
Publikowane wartości dla redukcji z Tier II do Tier III mieszczą się w zakresie 13,5–18 g/kWh. Silnik 5 MW przy 60% obciążenia, pracujący dobę pod Tier III, zużywa mniej więcej 1,6–2,2 tony AUS 40.
Źródła
- MARPOL Annex VI, prawidło 13 — stopnie limitów NOx; obszary kontroli emisji NOx Bałtyku i Morza Północnego dla jednostek budowanych od 1 stycznia 2021 r.
- Damen i Riviera Maritime Media — Tier III dla silników powyżej 130 kW przy stępce położonej po 1 stycznia 2021 r.
- ABS, Advisory on NOx Tier III Compliance — ok. 18 g/kWh przy 100% obciążenia.
- WinGD, SCR FAQ — AUS 40 jako standard morski, średnio ok. 18 g/kWh, kara paliwowa 0–3 g/kWh, reaktor wysokociśnieniowy przed turbosprężarką.
- Wabtec — 13,5 g/kWh jako podstawa stechiometryczna dla roztworu 40%.
- Badanie silnika dwusuwowego 10 MW — wzrost BSFC przy HP-SCR poniżej 1 g/kWh; pomiary NOx 2,09 g/kWh oraz 2,31 g/kWh przy SCR niskociśnieniowym.
- TNO (2023) — emisje NOx jednostek Tier III wyższe niż zakładano; liczne problemy techniczne raportowane przez armatorów; monitoring może opierać się na zużyciu i jakości mocznika.
- ISO 18611-1:2014 — wymagania jakościowe dla AUS 40.
Potrzebujesz produktu, a nie tylko odpowiedzi?
Od jednego paletopojemnika do cysterny, z dostawą pod burtę w polskich portach i certyfikatem analizy na Twoją partię.
- Roztwór mocznika 40% (AUS 40)
- Ług sodowy 50% (NaOH)