onlinechem.pl marine
Poradnik techniczny

Skrubery na statku: rodzaje, tryby pracy i co zużywają

Obieg otwarty, zamknięty, hybryda i instalacje suche — czym się różnią i który z nich zużywa ług sodowy.

Aktualizacja: 18 listopada 2026

Skruber to instalacja, która wypłukuje tlenki siarki ze spalin silnika okrętowego. Są cztery rodzaje: obieg otwarty, zamknięty, hybrydowy i suchy. Ług sodowy zużywają tylko dwa z nich — obieg zamknięty i hybrydowy pracujący w trybie zamkniętym.

Po co statkowi skruber

MARPOL Annex VI ogranicza zawartość siarki w paliwie żeglugowym. Na obszarach kontroli emisji — a Bałtyk i Morze Północne nimi są — limit wynosi 0,10%. Armator ma dwie drogi: kupować paliwo spełniające limit albo palić paliwo wysokosiarkowe i oczyszczać spaliny. Skruber jest tą drugą drogą.

Opłacalność tego wyboru zależy od różnicy cen między paliwem wysoko- i niskosiarkowym. Warto wiedzieć, że w listopadzie 2026 r. ta różnica w Rotterdamie wynosiła około 50 USD za tonę, przy progu opłacalności podawanym w okolicach 100 USD — czyli w Europie Północnej skruber nie zwraca się dziś sam z siebie.

Cztery rodzaje i to, co zużywają

RodzajJak działaCzy zużywa ług
Obieg otwarty
open-loop
Przepuszcza wodę morską przez spaliny i zrzuca ją za burtę. Korzysta z naturalnej alkaliczności morza. Nie
Obieg zamknięty
closed-loop
Krąży woda słodka, do której dozuje się ług sodowy dla utrzymania alkaliczności. Zrzut ograniczony do części obiegu. Tak
Hybrydowy Przełącza się między trybami zależnie od tego, gdzie statek się znajduje. Tak, w trybie zamkniętym
Suchy
dry
Granulat wodorotlenku wapnia zamiast wody. Nie

Jak wygląda flota w liczbach

To jest liczba, która porządkuje całą resztę. Według danych DNV na flotę ze skruberami składa się około 5600 jednostek, z czego:

  • ok. 82% to obieg otwarty — nie kupuje ługu wcale,
  • ok. 16% to hybrydy,
  • ok. 1,3% to obieg zamknięty.

Innymi słowy: rozmowa o ługu sodowym dotyczy mniej więcej siedemnastu procent floty ze skruberami, a nie całej. Niemiecki urząd środowiska podaje nawet, że instalacje w pełni zamknięte to mniej niż 1% skruberów na świecie.

Co napędza zużycie ługu: zakazy zrzutu u sąsiadów

Od 1 lipca 2025 r. zrzut wody z obiegu otwartego jest zakazany na wodach terytorialnych Finlandii, Szwecji i Danii. Statek z hybrydą, który wchodzi w te wody, musi przełączyć się w tryb zamknięty — i wtedy zaczyna zużywać ług.

Dla polskich tras to ma konkretne znaczenie, bo promy ze Świnoujścia i Gdańska idą do Ystad, Trelleborga, Nynäshamn i Karlshamn, czyli przez wody objęte zakazem. W samej Polsce zakazu nie znaleźliśmy — BIMCO w swoim zestawieniu jurysdykcji wpisuje przy Polsce „brak informacji".

Horyzont czasowy trzeba znać: OSPAR przyjął zakaz zrzutu z obiegu otwartego od 1 lipca 2027 r. i wszystkich zrzutów, także z obiegu zamkniętego, od 1 lipca 2029 r. na wodach wewnętrznych i w portach. Finlandia ma zakaz dla obiegu zamkniętego od 1 stycznia 2029 r., Dania od 1 lipca 2029 r.

Ile ługu to jest w praktyce

Źródła podają zakres, nie jedną liczbę, i warto wiedzieć dlaczego: zużycie zależy od zawartości siarki w paliwie, od trybu pracy i od tego, jak głęboko schodzi się z emisją.

  • 6–18 l/MWh roztworu 50% — Umweltbundesamt, przy czym ok. 6 l/MWh na każdy procent siarki w paliwie.
  • ok. 18 l/MWh — szacunek Wärtsilä przy zejściu z paliwa 3,5% S do równoważnika 0,1%.
  • 1,25 kg NaOH na 1 kg usuniętego SO₂ — kontrola stechiometryczna.

Ług dozowany jest automatycznie do obiegu, żeby utrzymać pH, a wraz z nim skuteczność usuwania SOx. Zrzut części obiegu w instalacji słodkowodnej to 0,1–0,3 m³/MWh — według Wärtsilä około 250 razy mniej wody niż w obiegu otwartym.

Czy ług da się czymś zastąpić

Tak, i warto o tym wiedzieć, zanim podejmie się decyzje zakupowe. Układ oczyszczania wody w skruberach Alfa Laval PureSOx może pracować na wodorotlenku sodu albo na wodorotlenku magnezu, a wersja PureSOx 2.0 dopuszcza również wodorowęglan sodu w proszku. Chemicznie ług potrzebuje dwóch jonów na wychwyt siarki, wodorotlenek magnezu jednego.

Dlatego pierwsze pytanie przy zapytaniu ofertowym nie brzmi „ile ługu", tylko „jaka instalacja i jaki reagent".

Pytania, które dostajemy

Co to są skrubery?

Skruber, formalnie układ oczyszczania spalin (EGCS), to instalacja, która wypłukuje tlenki siarki ze spalin silnika okrętowego. Pozwala statkowi spełnić limit siarki z MARPOL Annex VI bez przechodzenia na droższe paliwo niskosiarkowe.

Jakie są rodzaje skruberów?

Cztery: obieg otwarty, obieg zamknięty, hybrydowy i suchy. Otwarty korzysta z naturalnej alkaliczności wody morskiej. Zamknięty pracuje na wodzie słodkiej z dodatkiem ługu sodowego. Hybrydowy przełącza się między trybami. Suchy używa granulatu wodorotlenku wapnia.

Który skruber zużywa ług sodowy?

Zamknięty i hybrydowy pracujący w trybie zamkniętym. Obieg otwarty nie zużywa ługu wcale, a instalacje suche używają granulatu wapniowego. Według danych DNV ok. 82% floty ze skruberami to obieg otwarty, ok. 16% hybrydy i ok. 1,3% obieg zamknięty.

Ile ługu zużywa skruber w obiegu zamkniętym?

Publikowane wartości mieszczą się w zakresie 6–18 litrów roztworu 50% na MWh, rosnąc wraz z zawartością siarki w paliwie — ok. 6 l/MWh na każdy procent siarki. Stechiometrycznie na 1 kg usuniętego SO₂ przypada 1,25 kg wodorotlenku sodu.

Źródła

  • MARPOL Annex VI, prawidło 14 — limity zawartości siarki; Bałtyk i Morze Północne jako obszary kontroli emisji.
  • Dane DNV — ok. 5600 jednostek ze skruberami: 82% obieg otwarty, 16% hybrydy, 1,3% obieg zamknięty.
  • Umweltbundesamt, Scrubber on Ships (kwiecień 2026) — 6–18 l/MWh roztworu 50%, ok. 6 l/MWh na procent siarki, 1,25 kg NaOH na kg SO₂, zrzut 0,1–0,3 m³/MWh, instalacje w pełni zamknięte poniżej 1% floty.
  • Wärtsilä za poradnikiem ABS — ok. 18 l/MWh przy 3,5% S do 0,1%; ług dozowany automatycznie dla utrzymania pH; skruber słodkowodny zrzuca ok. 250 razy mniej wody.
  • Alfa Laval PureSOx — praca na NaOH albo Mg(OH)₂; PureSOx 2.0 również na wodorowęglanie sodu.
  • Zakazy zrzutu: Finlandia (Baltic Sea Action Group), Dania (Danish Shipping, DTU), Szwecja; OSPAR za DNV i Seas at Risk; BIMCO — zestawienie jurysdykcji.
  • Różnica cen paliw, listopad 2026 — spread HSFO/VLSFO w Rotterdamie ok. 50 USD/t wobec progu opłacalności ok. 100 USD/t (Ship & Bunker, MABUX).

Potrzebujesz produktu, a nie tylko odpowiedzi?

Od jednego paletopojemnika do cysterny, z dostawą pod burtę w polskich portach i certyfikatem analizy na Twoją partię.

  • Roztwór mocznika 40% (AUS 40)
  • Ług sodowy 50% (NaOH)

Powiązane poradniki

Zadzwoń Zapytaj o okno dostawy